Doğum İzni Kaç Gün?

Doğum izni, kadın işçinin gebeliği ve doğumu nedeniyle kullandığı ve mevzuatta analık izni olarak adlandırılan ücretli izindir. 1 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7578 sayılı Kanun ile süre 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmıştır. Bunun 8 haftası doğumdan önce, 16 haftası doğumdan sonra kullanılır.

1 Mayıs 2026’da neler değişti?

• Analık izni 16 haftadan 24 haftaya çıktı (doğum sonrası süre 8’den 16 haftaya)
• Çoğul gebelikte toplam süre 18 haftadan 26 haftaya çıktı
• Doğuma kadar çalışabilme sınırı 3 haftadan 2 haftaya indi, böylece doğum sonrasına aktarılabilecek süre bir hafta uzadı
• Özel sektörde babalık izni 5 günden 10 güne çıktı
• Koruyucu ailelere 10 günlük izin hakkı getirildi
• SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği süreleri de 24 haftaya uyarlandı

Doğum İzni Kaç Gün? — Özet Tablo

Durum	Süre	Ücret durumu
Analık izni (tekil gebelik)	24 hafta / 168 gün	SGK ödeneği
Analık izni (çoğul gebelik)	26 hafta / 182 gün	SGK ödeneği
Gebelik dönemi periyodik kontroller	Kontrol günleri	İşveren öder
Süt izni (çocuk 1 yaşına gelene kadar)	Günde 1,5 saat	İşveren öder
Yarım çalışma (1. doğum)	60 gün	Yarısı işveren, yarısı İŞKUR
Yarım çalışma (2. doğum)	120 gün	Yarısı işveren, yarısı İŞKUR
Yarım çalışma (3. ve sonraki)	180 gün	Yarısı işveren, yarısı İŞKUR
Yarım çalışma (engelli çocuk)	360 gün	Yarısı işveren, yarısı İŞKUR
Ücretsiz izin	6 aya kadar	Ücretsiz
Babalık izni (işçi)	10 gün	İşveren öder
Babalık izni (memur)	10 gün	Kurum öder
Koruyucu aile izni	10 gün	İşveren öder

Analık İzni

Analık izni 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesinde düzenlenmiştir. Kadın işçinin doğumdan önceki 8 ve doğumdan sonraki 16 haftalık süre boyunca çalıştırılması yasaktır. Bu süre kadın işçinin lehine olmak üzere artırılabilir, ancak azaltılamaz.

Doğum Öncesi Çalışma ve Süre Aktarımı

Sağlık durumu uygun olan ve bunu hekim raporuyla belgeleyen kadın işçi, doğuma iki hafta kalıncaya kadar çalışabilir. Bu sınır 1 Mayıs 2026 öncesinde üç haftaydı.

Bu şekilde çalışılan süreler doğum sonrasına aktarılır. Somut bir örnekle: doğuma iki hafta kalana kadar çalışan bir işçi, doğum öncesi 8 haftalık iznin 6 haftasını kullanmamış olur. Bu 6 hafta doğum sonrasındaki 16 haftaya eklenir ve işçi doğumdan sonra toplam 22 hafta izin kullanır. Toplam süre yine 24 haftadır, yalnızca dağılımı değişmiştir.

Çoğul Gebelik ve Erken Doğum

İkiz, üçüz gibi çoğul gebeliklerde doğum öncesi 8 haftalık süreye iki hafta eklenir. Toplam süre 26 haftaya çıkar.

Erken doğum hâlinde kadın işçinin kullanamadığı doğum öncesi süre kaybolmaz, doğum sonrası izne eklenir. Örneğin doğum öncesi izne yeni başlamışken erken doğum gerçekleşirse, kullanılamayan haftalar doğum sonrasına aktarılır ve toplam 24 haftalık hak korunur.

Periyodik Kontroller ve Hafif İşte Çalıştırma

Gebe işçi, gebelik süresince periyodik kontroller için ücretli izinli sayılır. Bu izin yıllık izinden düşülmez ve ücretinden kesinti yapılamaz.

Hekim raporuyla daha hafif işlerde çalıştırılması gerektiği belirlenen gebe işçi, mümkünse ücretinde indirim yapılmaksızın daha hafif bir işe geçirilir. Bu, işverenin takdirinde olan bir konu değil, yasal bir yükümlülüktür.

Doğum İzninde Ücreti Kim Öder?

Bu, sayfamıza en çok sorulan ve en çok yanlış bilinen konu. Analık izni “ücretli izin” olarak anılır ama ücreti işveren ödemez. Bu süre boyunca kadın işçiye Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Halk arasında doğum parası ya da analık ödeneği denen ödeme budur.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği

• Tutar: Günlük kazancın üçte ikisi kadardır. Yani net maaşınızın tamamı değil, yaklaşık üçte ikisi ödenir.
• Şart: Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olmalıdır.
• Süre: 7578 sayılı Kanun ile ödenek süresi de 24 haftaya uyarlanmıştır.
• Başvuru: Hekimin düzenlediği istirahat raporu sisteme işlenir, ayrıca başvuru gerekmez. Ödemeyi e-Devlet üzerinden takip edebilirsiniz.

İşveren aradaki farkı tamamlamak zorunda değildir. Bazı işyerlerinde iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi gereği bu fark ödenir; buna bordroda genellikle analık farkı denir. Böyle bir hüküm varsa ödenmemesi ücret alacağı doğurur.

Emzirme Ödeneği

Analık ödeneğinden ayrı olarak, doğum yapan sigortalı kadına ya da sigortalı olmayan eşinin doğum yapması hâlinde sigortalı erkeğe bir defaya mahsus emzirme ödeneği verilir. Tutarı her yıl Kurum tarafından belirlenir.

Şartı, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmasıdır. Bu ödenek çoğu zaman gözden kaçar; başvurmadığınız takdirde kendiliğinden ödenmez.

Analık İzninden Sonraki Haklar

Analık izni bittikten sonra devreye giren haklar aşağıdadır. Süt izni bunlardan bağımsız olarak, işe dönüldüğünde kullanılır. Yarım çalışma, altı aylık ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma ise birbirinin alternatifidir, aynı anda kullanılamaz.

Süt İzni

Kadın işçiye, çocuğu bir yaşına gelene kadar günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu süre çalışma süresinden sayılır, yani ücretten kesinti yapılamaz ve mesai sayılarak telafi ettirilemez.

İznin hangi saatlerde ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Uygulamada işçiler bu izni günün başında ya da sonunda toplu olarak kullanmayı tercih eder. İşveren kullanım saatini tek taraflı olarak belirleyemez.

Süt izni kullandırılmazsa, kullandırılmayan süre fazla çalışma gibi değerlendirilir ve yüzde elli zamlı ücreti talep edilebilir. Bu alacak, işçilik alacakları davasında ayrı bir kalem olarak istenir.

Yarım Çalışma Hakkı ve Ödeneği

Analık izninin bitiminden sonra kadın işçi, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilir. Süre birinci doğumda 60, ikincide 120, üçüncü ve sonraki doğumlarda 180 gündür. Çoğul doğumda bu sürelere 30 gün eklenir, çocuğun engelli doğması hâlinde süre 360 gündür.

Bu dönemde işçi çalıştığı yarım gün için işverenden ücret alır, çalışmadığı yarım gün için ise İŞKUR’dan yarım çalışma ödeneği alır. Dolayısıyla bu bir ücretsiz izin değildir.

Ödenek için üç şart aranır. Doğumdan önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması, çocuğun hayatta olması ve analık izninin bitiminden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurulmuş olması. Bu 30 günlük süre hak düşürücüdür ve uygulamada en sık kaçırılan süredir.

Ödenek günlük brüt asgari ücret üzerinden hesaplanır, işçinin gerçek ücreti dikkate alınmaz. Bu süre boyunca sigorta primleri asgari ücret üzerinden yatmaya devam eder.

Altı Aya Kadar Ücretsiz İzin

Kadın işçi isterse, 24 haftalık sürenin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden biri de bu haktan yararlanır.

Bu izin işverenin takdirinde değildir. Talep edildiğinde verilmesi zorunludur ve bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, altı aylık ücretsiz izin talebi reddedilen kadın işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ve kıdem tazminatına hak kazandığını kabul etmiştir. Yani işveren bu talebi reddederse, işçi haklı fesih yapıp kıdem tazminatı talep edebilir.

Kısmi Süreli Çalışma Hakkı

Ebeveynlerden biri, analık izninin ya da ücretsiz iznin bitiminden sonra çocuk ilköğretim çağına gelene kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. İşveren bu talebi kural olarak reddedemez ve bu talep geçerli fesih sebebi oluşturmaz.

Talep hem anne hem baba tarafından kullanılabilir, ancak aynı anda ikisi birden değil. Kısmi süreli çalışmaya geçen işçi tam zamanlı çalışmaya dönmek istediğinde işveren onu eski konumunda çalıştırmak zorundadır.

Babalık İzni

Eşi doğum yapan işçiye 10 gün ücretli izin verilir. Bu süre 1 Mayıs 2026’dan önce beş gündü; 7578 sayılı Kanun ile özel sektör çalışanları memurlarla eşitlendi. Devlet memurları için süre 657 sayılı Kanun’un 104. maddesi uyarınca zaten 10 gündü.

Bu izin mazeret izni niteliğindedir, yıllık izinden düşülmez ve ücretinden kesinti yapılamaz. İşveren, izni kullandırmama yetkisine sahip değildir. Ayrıntı için babalık izni yazımızı inceleyebilirsiniz.

Koruyucu aile olan işçi ve memurlara da, çocuğun kendilerine fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün izin hakkı tanınmıştır. Bu, 2026 düzenlemesiyle getirilen yeni bir haktır.

Memurlarda ve Öğretmenlerde Doğum İzni

Devlet memurlarının analık izni 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104. maddesinde düzenlenmiştir. 7578 sayılı Kanun memurlar bakımından da paralel değişiklik yapmış, süre işçilerle aynı şekilde 24 haftaya çıkarılmıştır.

Öğretmenler de memur statüsünde olduğundan aynı hükümlere tabidir. Çoğul gebelik, erken doğum ve süre aktarımı kurallarında işçilerle memurlar arasında esaslı bir fark bulunmaz.

Memurlara ayrıca, engelli çocuğu bulunanlar için yılda 10 güne kadar mazeret izni tanınmıştır. Bu izin anne ya da babadan biri tarafından, bir yıl içinde parça parça ya da toplu olarak kullanılabilir.

Hamilelik veya Doğum Nedeniyle İşten Çıkarma

İş Kanunu’nun 18. maddesi, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, hamilelik ve doğumun geçerli fesih sebebi oluşturmayacağını açıkça belirtir. Buna rağmen uygulamada gebelik öğrenildikten sonra yapılan fesihler sıkça karşımıza çıkar ve işverenler genellikle performans, yeniden yapılanma ya da benzeri bir gerekçe gösterir.

Böyle bir durumda üç yol birlikte değerlendirilir.

• İşe iade davası. İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurup işe iade davası açabilir.
• Ayrımcılık tazminatı. Hamilelik nedeniyle ayrım yapıldığı ortaya konursa dört aya kadar ücret tutarında tazminat istenebilir.
• Kötüniyet tazminatı. İş güvencesi kapsamı dışındaki işçi için bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat gündeme gelir.

Ayrıca analık izni süresince ve bu izin bittikten sonraki altı hafta boyunca, işveren devamsızlık ya da sağlık sebebine dayanarak fesih yapamaz. İspat bakımından gebelik durumunun işverene ne zaman ve nasıl bildirildiği belirleyicidir; bu nedenle bildirimlerin yazılı yapılması önem taşır.

İşverenin analık izni hükümlerine aykırı davranması ayrıca idari para cezası doğurur. Ceza tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, güncel tutar için ilgili yılın tarifesine bakılması gerekir.

Doğum İzni Dilekçesi

Doğum izni talebinin yazılı olarak yapılması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıklarda talebin varlığını ispatlar. Dilekçede şunların bulunması yeterlidir.

• İşyeri ve işçinin kimlik bilgileri
• Hekim raporuna göre tahmini doğum tarihi
• İznin başlayacağı tarih
• Doğum öncesi çalışmaya devam edilecekse bunun beyanı ve aktarılacak süre
• Ekinde hekim raporu
• Tarih ve imza

Dilekçenin bir örneğini işverene imzalatarak saklayın ya da kayıtlı elektronik posta yoluyla gönderin. Elden verilen ve örneği alınmayan dilekçeler, uyuşmazlık çıktığında yok sayılabilir.

Sonuç

Doğum izni, 1 Mayıs 2026’dan itibaren 24 hafta olarak uygulanmaktadır. Bunun 8 haftası doğum öncesi, 16 haftası doğum sonrasıdır. Bu sürede ücret işverenden değil SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği olarak alınır ve tutarı günlük kazancın üçte ikisi kadardır.

İznin bitiminden sonra yarım çalışma, altı aya kadar ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma haklarından biri seçilebilir. Yarım çalışma ödeneği için 30 günlük başvuru süresi hak düşürücüdür ve uygulamada en sık kaçırılan noktadır.

Gebeliğiniz nedeniyle işten çıkarıldıysanız ya da izin talebiniz reddedildiyse süreler kısa işlediğinden vakit kaybetmeden değerlendirme yaptırın. İş hukuku avukatı Av. Levent Samgar Hukuk Bürosu olarak İstanbul’da işçi tarafında dosya takibi yapıyoruz. Bize 0212 238 87 17 numaralı telefondan ulaşabilir ya da iletişim sayfamızdaki formu doldurabilirsiniz.

İlgili yazılarımız: işçi hakları, babalık izni, ücretsiz izin, yıllık izin süreleri, ölüm izni. Çalışma alanımıza ilişkin ayrıntı için iş hukuku avukatlık hizmetlerimiz sayfasına bakabilirsiniz.